- Bạn chưa chọn sản phẩm nào
- Tiếp tục mua hàng
Trong nhiều năm qua, khi nói về chi phí điện năng, phần lớn doanh nghiệp chỉ quan tâm đến một câu hỏi:
Tháng này mình đã sử dụng bao nhiêu điện?
Trên hóa đơn điện, con số được chú ý nhiều nhất thường là kWh.
Càng dùng nhiều điện.
Càng trả nhiều tiền.
Mọi thứ khá đơn giản.
Tuy nhiên, nếu cơ chế giá điện hai thành phần được áp dụng rộng rãi trong tương lai, doanh nghiệp có thể sẽ phải làm quen với một câu hỏi hoàn toàn mới:
Không chỉ dùng bao nhiêu điện.
Mà còn dùng điện như thế nào?
Và đây có thể là một trong những thay đổi quan trọng nhất trong cách doanh nghiệp quản lý năng lượng kể từ khi điện mặt trời bắt đầu phổ biến tại Việt Nam.
Khi kWh không còn là con số duy nhất
Trong mô hình giá điện truyền thống, trọng tâm nằm ở sản lượng điện tiêu thụ.
Doanh nghiệp sử dụng càng nhiều điện thì hóa đơn càng lớn.
Tuy nhiên, dưới góc nhìn của hệ thống điện quốc gia, có một yếu tố khác cũng rất quan trọng:
Công suất cực đại.
Hay còn gọi là:
Peak Demand (Pmax).
Hãy tưởng tượng hai nhà máy đều sử dụng 100.000 kWh điện mỗi tháng.
Nhà máy thứ nhất vận hành ổn định.
Nhà máy thứ hai thường xuyên khởi động đồng thời nhiều thiết bị công suất lớn.
Tổng lượng điện tiêu thụ có thể giống nhau.
Nhưng áp lực mà họ tạo ra cho hệ thống điện lại hoàn toàn khác nhau.
Đó là lý do ngày càng nhiều quốc gia áp dụng cơ chế giá điện hai thành phần.
Không chỉ tính tiền dựa trên sản lượng điện tiêu thụ.
Mà còn tính đến mức công suất cực đại mà khách hàng yêu cầu từ hệ thống điện.
Đây không phải là câu chuyện về hóa đơn điện
Nhiều người nghĩ rằng giá điện hai thành phần đơn giản chỉ là một cách tính tiền điện mới.
Thực tế, tác động của nó lớn hơn nhiều.
Nó thay đổi cách doanh nghiệp nhìn về năng lượng.
Trong nhiều năm qua, điện được xem như một chi phí vận hành.
Tương tự như:
- Nước
- Văn phòng phẩm
- Nhiên liệu
Nhưng khi công suất cực đại bắt đầu ảnh hưởng trực tiếp đến chi phí, năng lượng trở thành một yếu tố cần được quản lý chủ động hơn.
Từ đây, một tư duy mới bắt đầu xuất hiện:
Không chỉ quản lý lượng điện tiêu thụ.
Mà phải quản lý cách điện được sử dụng.
Điều này từng xảy ra với lao động và sản xuất
Nếu nhìn lại lịch sử công nghiệp, chúng ta sẽ thấy một mô hình quen thuộc.
Ngày trước, doanh nghiệp cạnh tranh bằng số lượng lao động.
Sau đó họ tối ưu quy trình.
Tiếp theo là tự động hóa.
Rồi đến robot.
Ngày nay, các nhà máy hiện đại liên tục tìm cách:
- Giảm thời gian chờ
- Tăng hiệu suất thiết bị
- Tối ưu nhân sự
- Tối ưu dây chuyền sản xuất
Mục tiêu là tạo ra nhiều giá trị hơn với cùng một nguồn lực.
Năng lượng đang bắt đầu bước vào một hành trình tương tự.
BESS không phải là đích đến
Đây là điểm rất thú vị.
Trong thời gian gần đây, nhiều doanh nghiệp bắt đầu quan tâm đến hệ thống pin lưu trữ năng lượng (BESS).
Nhưng nếu nhìn ở góc độ dài hạn:
BESS không phải là đích đến.
BESS chỉ là một công cụ.
Giống như robot trong nhà máy.
Robot không phải mục tiêu cuối cùng.
Mục tiêu cuối cùng là tối ưu sản xuất.
BESS cũng vậy.
Mục tiêu cuối cùng không phải là sở hữu pin lưu trữ.
Mà là tối ưu hóa cách doanh nghiệp sử dụng năng lượng.
Một hệ điều hành năng lượng mới đang hình thành
Nếu giá điện hai thành phần trở thành xu hướng phổ biến, doanh nghiệp sẽ cần nhiều hơn một hệ thống pin.
Họ sẽ cần một hệ sinh thái quản lý năng lượng.
Trong hệ sinh thái đó:
- Điện mặt trời tạo ra điện
- BESS lưu trữ điện
- EMS quản lý năng lượng
- Phụ tải được điều phối thông minh
- Dữ liệu tiêu thụ điện được theo dõi liên tục
Từng thiết bị không còn hoạt động riêng lẻ.
Chúng bắt đầu phối hợp với nhau giống như các thành phần trong một hệ điều hành.
Và đó là lý do ngày càng nhiều chuyên gia gọi đây là:
Energy Operating System
Hay:
Hệ điều hành năng lượng.
Từ “tiêu thụ điện” sang “điều phối năng lượng”
Có lẽ sự thay đổi lớn nhất nằm ở đây.
Trong mô hình cũ:
Doanh nghiệp tiêu thụ điện.
Trong mô hình mới:
Doanh nghiệp điều phối năng lượng.
Họ có thể:
- Tạo điện từ solar
- Lưu trữ điện bằng BESS
- Điều chỉnh phụ tải
- Tối ưu thời gian sử dụng điện
- Giảm công suất cực đại
Nói cách khác:
Năng lượng bắt đầu được quản lý giống như cách doanh nghiệp quản lý sản xuất, tồn kho hoặc logistics.
Những doanh nghiệp đi trước sẽ có lợi thế
Mỗi cuộc chuyển đổi công nghệ đều tạo ra những doanh nghiệp thích nghi nhanh hơn.
Điều này đã từng xảy ra với:
- ERP
- Robot công nghiệp
- Tự động hóa
- Chuyển đổi số
Và rất có thể sẽ lặp lại với năng lượng.
Trong tương lai, lợi thế cạnh tranh có thể không chỉ đến từ việc doanh nghiệp mua điện với giá bao nhiêu.
Mà còn đến từ khả năng:
Hiểu, quản lý và tối ưu năng lượng tốt hơn đối thủ.
Kết luận
Giá điện hai thành phần không đơn thuần là một phương pháp tính tiền điện mới.
Nó là tín hiệu cho thấy ngành năng lượng đang bước sang một giai đoạn mới.
Giai đoạn mà điện năng không còn chỉ là một chi phí vận hành.
Mà trở thành một nguồn lực cần được quản lý một cách chiến lược.
Trong bối cảnh đó, BESS, EMS, điện mặt trời và dữ liệu năng lượng không phải là những giải pháp riêng lẻ.
Chúng đang dần trở thành những thành phần của một hệ điều hành năng lượng mới.
Và cũng giống như các cuộc cách mạng về tự động hóa hay chuyển đổi số trước đây, những doanh nghiệp bắt đầu chuẩn bị từ sớm thường là những doanh nghiệp có lợi thế lớn nhất khi sự thay đổi thực sự diễn ra.
Bài viết tiếp theo
Nếu năng lượng đang dần được quản lý như một hệ điều hành, vậy ai sẽ là “bộ não” giúp điều phối toàn bộ hệ sinh thái đó?
Trong bài viết tiếp theo, MPower sẽ cùng bạn tìm hiểu:
“EMS là gì và vì sao nó có thể trở thành trung tâm điều phối năng lượng của doanh nghiệp trong tương lai?”
