Khi tìm hiểu về điện mặt trời hoặc hệ thống lưu trữ năng lượng, nhiều người thường bắt gặp hàng loạt thuật ngữ như:

• Battery
• Lithium Battery
• Battery Pack
• ESS
• BESS
• Rack Battery
• Pin lưu trữ
• Tủ pin lưu trữ

Điều thú vị là đôi khi ba người khác nhau đang nói về cùng một hệ thống, nhưng lại sử dụng ba cách gọi hoàn toàn khác nhau.

Một kỹ sư có thể gọi là “BESS”.

Một nhà cung cấp gọi là “ESS”.

Trong khi khách hàng chỉ đơn giản gọi là “pin lưu trữ”.

Vậy những thuật ngữ này có phải là một hay không?

Câu trả lời là:

Vừa đúng, vừa không đúng.

---

Vì sao ngành năng lượng có quá nhiều cách gọi?

Ngành năng lượng hiện đại phát triển từ nhiều lĩnh vực khác nhau:

• Điện lực
• Điện mặt trời
• Xe điện
• Tự động hóa
• Công nghệ pin
• Quản lý năng lượng

Ngoài ra, các công nghệ này còn được phát triển bởi nhiều quốc gia khác nhau như Mỹ, châu Âu, Trung Quốc, Nhật Bản và Hàn Quốc.

Kết quả là cùng một hệ thống nhưng mỗi nhóm người lại quen sử dụng một cách gọi riêng.

Điều này khiến những người mới tìm hiểu rất dễ cảm thấy rối.

Tuy nhiên, nếu nhìn theo cấu trúc từ nhỏ đến lớn, mọi thứ sẽ trở nên dễ hiểu hơn rất nhiều.

---

Cell pin: viên gạch nhỏ nhất của hệ thống

Hãy tưởng tượng bạn đang xây một ngôi nhà.

Trước khi có bức tường, bạn cần những viên gạch.

Trong thế giới pin lưu trữ cũng vậy.

Đơn vị nhỏ nhất là:

Battery Cell

Hay còn gọi là cell pin.

Đây là nơi diễn ra quá trình lưu trữ và giải phóng năng lượng.

Một cell riêng lẻ thường có điện áp và dung lượng khá nhỏ nên chưa thể sử dụng trực tiếp cho các hệ thống năng lượng lớn.

---

Battery Pack: nhiều cell ghép lại với nhau

Khi nhiều cell được kết nối với nhau theo một cấu hình nhất định, chúng tạo thành:

Battery Pack

Hay còn gọi là cụm pin.

Battery Pack giúp tăng điện áp và dung lượng để đáp ứng nhu cầu sử dụng thực tế.

Đây là thành phần thường được sử dụng trong:

• Xe điện
• Hệ thống lưu trữ dân dụng
• Thiết bị lưu điện UPS
• Các hệ thống năng lượng tái tạo

Có thể hiểu đơn giản:

Cell giống như từng viên gạch.

Battery Pack giống như một bức tường được xây từ nhiều viên gạch đó.

---

Rack Battery: khi một battery pack là chưa đủ

Đối với nhà máy, tòa nhà thương mại hoặc các hệ thống lưu trữ công suất lớn, một battery pack thường không đủ.

Lúc này nhiều battery pack sẽ được lắp đặt trong cùng một khung hoặc tủ chuyên dụng.

Đó là lý do xuất hiện các khái niệm:

• Rack Battery
• Battery Rack
• Tủ pin lưu trữ

Các rack này được thiết kế theo dạng module để có thể mở rộng dễ dàng khi nhu cầu lưu trữ tăng lên.

---

Battery chưa phải là toàn bộ hệ thống

Đây là điểm mà rất nhiều người mới tìm hiểu thường nhầm lẫn.

Nhiều người nghĩ rằng:

BESS = Pin

Nhưng thực tế không phải vậy.

Nếu ví hệ thống lưu trữ năng lượng là một chiếc xe hơi thì battery chỉ là bình nhiên liệu.

Một chiếc xe còn cần:

• Động cơ
• Hệ thống điều khiển
• Hệ thống làm mát
• Hệ thống an toàn

Hệ thống lưu trữ năng lượng cũng tương tự như vậy.

---

ESS là gì?

ESS là viết tắt của:

Energy Storage System

Hay:

Hệ thống lưu trữ năng lượng.

Từ khóa ở đây là:

“Hệ thống”

Điều đó có nghĩa ESS không chỉ bao gồm pin.

Một hệ ESS hoàn chỉnh có thể bao gồm:

• Battery
• Inverter hoặc PCS
• BMS
• EMS
• Hệ thống bảo vệ điện
• Hệ thống làm mát
• Phần mềm điều khiển

Nói cách khác:

ESS là toàn bộ hệ thống giúp lưu trữ, quản lý và sử dụng năng lượng.

---

BESS là gì?

BESS là viết tắt của:

Battery Energy Storage System

Hay:

Hệ thống lưu trữ năng lượng bằng pin.

Đây là dạng ESS phổ biến nhất hiện nay.

Trên thực tế, khi nhắc đến ESS trong lĩnh vực điện mặt trời và lưu trữ năng lượng, phần lớn mọi người đang nói về BESS.

Đó là lý do hai thuật ngữ này đôi khi được sử dụng thay thế cho nhau.

---

Vậy vì sao mọi người vẫn gọi chung là “pin lưu trữ”?

Lý do rất đơn giản.

Nói:

“Tôi muốn đầu tư một hệ thống Battery Energy Storage System có tích hợp EMS, PCS và BMS”

sẽ khá dài.

Trong khi nói:

“Tôi muốn lắp pin lưu trữ”

thì ai cũng hiểu.

Vì vậy trong giao tiếp hàng ngày, thị trường thường dùng những cách gọi đơn giản hơn.

Tuy nhiên, khi bắt đầu nghiên cứu sâu hơn hoặc chuẩn bị đầu tư một hệ thống năng lượng, việc hiểu rõ từng thành phần sẽ giúp doanh nghiệp đưa ra quyết định chính xác hơn.

---

Vì sao những khái niệm này ngày càng quan trọng?

Trong nhiều năm qua, điện năng chủ yếu được nhìn nhận như một chi phí vận hành.

Tuy nhiên, khi điện mặt trời, xe điện và các công nghệ lưu trữ phát triển mạnh hơn, doanh nghiệp đang bắt đầu quan tâm nhiều hơn đến khả năng chủ động về năng lượng.

Điều đó khiến các khái niệm như:

• Battery
• BMS
• EMS
• PCS
• ESS
• BESS

không còn là những thuật ngữ dành riêng cho kỹ sư.

Chúng đang dần trở thành một phần trong ngôn ngữ của những người làm kinh doanh, đầu tư và quản lý hạ tầng.

---

Kết luận

Battery, Battery Pack, Rack Battery, ESS hay BESS không hoàn toàn giống nhau.

Chúng là những lớp cấu thành khác nhau trong cùng một hệ sinh thái lưu trữ năng lượng.

Hiểu được các khái niệm này không chỉ giúp việc trao đổi với nhà cung cấp dễ dàng hơn, mà còn giúp doanh nghiệp có cái nhìn rõ hơn về cách một hệ thống năng lượng hiện đại được xây dựng và vận hành.

Và nếu battery được xem là “trái tim” của hệ thống lưu trữ năng lượng, thì vẫn còn một thành phần khác đóng vai trò như “người giám hộ” của toàn bộ hệ thống đó.

Trong bài viết tiếp theo, MPower sẽ cùng bạn tìm hiểu:

“BMS là gì và vì sao một hệ thống pin lưu trữ không thể hoạt động an toàn nếu thiếu BMS?”