Trong nhiều năm qua, khi nhắc đến điện mặt trời, phần lớn các cuộc thảo luận thường xoay quanh những hệ thống có công suất lớn.

5kWp.

10kWp.

50kWp.

Hay thậm chí hàng trăm kWp cho các nhà máy và khu công nghiệp.

Điều này hoàn toàn dễ hiểu.

Những hệ thống lớn mang lại doanh thu lớn hơn, lợi nhuận lớn hơn và thường nhận được nhiều sự quan tâm hơn từ thị trường.

Nhưng có một câu hỏi thú vị:

Nếu một thị trường có hàng trăm nghìn khách hàng tiềm năng, tại sao gần như không có công ty điện mặt trời nào thực sự tập trung vào nó?

Một phép tính đơn giản

Giả sử có:

  • 100.000 hộ gia đình
  • hoặc cửa hàng nhỏ
  • hoặc căn hộ chung cư

quan tâm đến việc giảm một phần hóa đơn điện hàng tháng.

Nếu mỗi khách hàng đầu tư một hệ thống Tiny Solar trị giá khoảng:

5 triệu đồng.

Quy mô thị trường sẽ là:

100.000 × 5.000.000 đồng

= 500 tỷ đồng.

Đó mới chỉ là một tỷ lệ rất nhỏ trong tổng số hộ gia đình tại Việt Nam.

Vậy tại sao một thị trường có quy mô như vậy lại chưa nhận được nhiều sự chú ý?

Có phải vì thị trường quá nhỏ?

Có lẽ không.

Trên thực tế, số lượng khách hàng tiềm năng của phân khúc này có thể lớn hơn rất nhiều so với số lượng khách hàng sẵn sàng đầu tư các hệ thống điện mặt trời hàng chục hoặc hàng trăm triệu đồng.

Các đối tượng có thể quan tâm bao gồm:

  • Căn hộ có ban công
  • Nhà phố diện tích mái hạn chế
  • Văn phòng nhỏ
  • Quán cà phê
  • Nhà thuốc
  • Cửa hàng tiện lợi
  • Showroom

Đây là những nơi không cần một hệ thống 10kWp.

Nhưng hoàn toàn có nhu cầu giảm hóa đơn điện.

Có phải vì công nghệ chưa đủ tốt?

Cũng không hẳn.

Ngày nay, thị trường đã có:

  • Tấm pin công suất cao
  • Micro inverter
  • Hybrid inverter công suất nhỏ
  • Hệ thống giám sát qua điện thoại

Tức là về mặt công nghệ, phần lớn các thành phần cần thiết đã sẵn sàng.

Vấn đề có lẽ nằm ở nơi khác.

Thị trường này có thể đang bị nhìn bằng lăng kính sai

Đây là điểm thú vị nhất.

Phần lớn các doanh nghiệp điện mặt trời hiện nay được xây dựng dựa trên mô hình dự án.

Quy trình quen thuộc thường là:

  • Khảo sát
  • Thiết kế
  • Báo giá
  • Thi công

Mô hình này hoạt động rất hiệu quả đối với các hệ thống lớn.

Nhưng khi áp dụng cho một hệ thống trị giá vài triệu đồng, bài toán lại thay đổi hoàn toàn.

Chi phí bán hàng gần như không thay đổi.

Trong khi doanh thu giảm đi rất nhiều.

Kết quả là:

Một thị trường có thể rất lớn nhưng lại không hấp dẫn dưới góc nhìn của mô hình kinh doanh hiện tại.

Có thể đây không phải là thị trường dự án

Điều này dẫn đến một suy nghĩ khá thú vị.

Có thể Tiny Solar không nên được xem là một dự án điện mặt trời thu nhỏ.

Mà nên được xem là một sản phẩm tiêu dùng năng lượng.

Giống như:

  • Máy lọc nước
  • Camera Wifi
  • Robot hút bụi
  • Máy lạnh

Người dùng không muốn trải qua một quy trình phức tạp.

Họ muốn:

  • Dễ mua
  • Dễ lắp đặt
  • Dễ sử dụng

Nếu nhìn theo góc độ này, Tiny Solar không cạnh tranh với các dự án điện mặt trời truyền thống.

Nó đang mở ra một thị trường hoàn toàn khác.

Một sự thay đổi trong cách đặt câu hỏi

Ngày nay, nhiều người vẫn hỏi:

Tôi có nên lắp điện mặt trời không?

Nhưng trong tương lai, câu hỏi có thể trở thành:

Tôi nên lắp bao nhiêu tấm pin mặt trời?

Sự khác biệt nghe có vẻ nhỏ.

Nhưng lại phản ánh một thay đổi rất lớn.

Điện mặt trời không còn là một quyết định đầu tư đặc biệt.

Nó trở thành một phần bình thường của ngôi nhà.

Điều gì sẽ xảy ra nếu điều đó trở thành hiện thực?

Nếu một ngày nào đó phần lớn các gia đình đều sở hữu ít nhất một hệ thống Tiny Solar, ngành điện mặt trời sẽ thay đổi theo cách rất khác.

Thị trường sẽ không còn được đo chủ yếu bằng MWp lắp đặt.

Mà còn được đo bằng:

Số lượng hộ gia đình sở hữu ít nhất một tấm pin mặt trời.

Đó là một cách nhìn hoàn toàn khác về tương lai.

Kết luận

Có thể ngành điện mặt trời không bỏ quên thị trường này vì nó không hấp dẫn.

Mà vì thị trường này đang được nhìn bằng lăng kính của các dự án lớn.

Trong khi Tiny Solar có thể không phải là một dự án.

Nó có thể là bước đầu tiên đưa điện mặt trời trở thành một sản phẩm tiêu dùng phổ biến.

Nếu điều đó xảy ra, thị trường vài trăm tỷ đồng ngày hôm nay có thể chỉ là phần mở đầu của một câu chuyện lớn hơn rất nhiều.